Kritonline 146: De R-ladder: een praktisch kompas voor circulaire stappen
Duurzaamheid lijkt na Omnibus even naar de achtergrond verdwenen, maar niets is minder waar. Voor ondernemers blijft circulariteit een strategisch relevant onderwerp. Niet alleen vanwege toekomstige wetgeving, maar vooral omdat het kansen biedt: voor kostenbesparing, innovatie en klantbinding. En dat maakt het ook voor jou als accountant een belangrijk gespreksonderwerp.
In ons vorige blog bespraken we hoe circulaire verdienmodellen eruitzien en wat jij daarmee kunt in klantgesprekken. In dit vervolgblog gaan we een stap verder. We lichten de R-ladder toe: een krachtig hulpmiddel om samen met je klant te verkennen welke circulaire strategieën al worden toegepast en waar nog kansen liggen.
Wat is de R-ladder?
De R-ladder is een overzicht van strategieën die bijdragen aan circulariteit. Hoe hoger een strategie op de ladder, hoe meer grondstoffen er worden bespaard en hoe circulairder het businessmodel. De ladder helpt om gericht in gesprek te gaan over de duurzame ambities van je klant en hoe die te vertalen zijn naar praktische stappen.
Er bestaan verschillende varianten van de R-ladder, maar hieronder vind je de meest gebruikte tien strategieën, van hoog naar laag:
- Refuse – Vermijden van onnodig grondstofgebruik
Denk aan het weglaten van overbodige verpakkingen of het niet meer standaard serveren van ‘het blaadje sla’ in een restaurant.
- Rethink – Anders omgaan met producten
Bijvoorbeeld door producten als dienst aan te bieden via deelplatforms of abonnementen.
- Reduce – Efficiënter gebruik van grondstoffen
Zoals energie besparen door verlichting slimmer te regelen of minder materiaal te gebruiken bij productie.
- Reuse – Hergebruik van producten zonder aanpassing
Tweedehands meubels of kleding zijn hier goede voorbeelden van.
- Repair – Repareren in plaats van vervangen
Kapotte apparaten laten herstellen in plaats van ze direct te vervangen.
- Refurbish – Producten deels vernieuwen
Bijvoorbeeld een stoel opnieuw laten stofferen.
- Remmanufacture – Onderdelen hergebruiken in nieuwe producten
Denk aan printers die deels uit gebruikte onderdelen bestaan.
- Repurpose – Producten een nieuwe functie geven
Een oude deur wordt bijvoorbeeld omgetoverd tot tafel.
- Recycle – Materialen terugwinnen en opnieuw gebruiken
Zoals het omsmelten van plastic of metaal voor nieuwe toepassingen.
- Recover – Energie terugwinnen uit afvalstromen
Bijvoorbeeld door verbranding van afval met energieterugwinning.
Zo gebruik je de R-ladder in de praktijk
De R-ladder is een uitstekend startpunt voor het gesprek met je klant. Begin met de vraag: “Welke van deze strategieën past jouw organisatie al toe en welke zouden interessant kunnen zijn?” Daarmee breng je in kaart waar een klant staat én verken je kansen en mogelijkheden om te kunnen doorgroeien.
Daarnaast biedt de ladder verdieping op financieel vlak. De gekozen strategieën hebben namelijk directe impact op de jaarrekening en financiële verslaglegging. Denk bijvoorbeeld aan:
- Wordt opbrengst geboekt bij verkoop of via een abonnementsvorm, zoals bij pay-per-use?
- Hoe worden onderhouds- of refurbishkosten verwerkt in de winst-en-verliesrekening?
- Zijn er activa die terugkomen in eigendom van de onderneming (bijvoorbeeld via een terugkoopmodel)?
- Wat zijn de gevolgen voor afschrijving, waardering en cashflowprognoses?
Door deze vragen te stellen, toon je als accountant je meerwaarde: je helpt je klant niet alleen bij de verduurzaming van hun operatie, maar ook bij het inrichten van een financieel robuust en toekomstgericht model.
De R-ladder is geen theoretisch model, maar een praktisch hulpmiddel waarmee je direct in gesprek kunt over duurzaamheid en strategie. Het helpt jou als accountant om je rol als adviseur te versterken en écht van waarde te zijn in het gesprek over toekomstbestendig ondernemen.
Meer weten?
De RVO heeft 6 aanpakken/strategieën voor circulair ondernemen uitgeschreven en hierin lees je alles over de toepassing van de R-ladder. Wil je meer verdieping over het thema duurzaamheid in de accountancy? Bekijk onze website! Bij Kriton vind je blogs, whitepapers, trainingen en e-learnings.