Kritonline 147: ESPR: wat betekent deze nieuwe wetgeving voor jou als accountant?

Met de CSRD en VSME al op het netvlies, dient zich een nieuwe afkorting aan in het duurzaamheidsdomein: ESPR. De Ecodesign for Sustainable Products Regulation is vanaf zomer 2024 officieel van kracht, en zal in toenemende mate impact hebben op de manier waarop producten worden ontworpen, geproduceerd en verhandeld binnen de EU. Wat betekent dit voor jouw klanten? En hoe kun jij als accountant hierop inspelen? 

In dit blog leggen we uit wat ESPR inhoudt, hoe deze regelgeving zich verhoudt tot de CSRD en VSME, en vooral: hoe jij hiermee van toegevoegde waarde kunt zijn voor jouw klant. 

Wat is ESPR?   

ESPR is een Europese Verordening ecologisch ontwerp voor duurzame producten die kaders biedt voor het ecologisch ontwerpen van fysieke producten. Het doel: producten geschikt maken voor circulair gebruik, zodat grondstoffen behouden blijven, hergebruik en reparatie gemakkelijker worden en milieuschade afneemt. 

De regelgeving stelt eisen aan het ontwerp, de samenstelling en de informatiedeling rondom producten. Denk aan repareerbaarheid, herbruikbaarheid en het vermijden van schadelijke stoffen die recycling in de weg staan. Belangrijk onderdeel van de ESPR is het verplichte Digitaal Productpaspoort (DPP) dat voor diverse productcategorieën wordt ingevoerd. 

De volledige uitwerking van de ESPR-regels wordt medio 2025 verwacht, maar nu al is duidelijk dat de impact groot zal zijn, ook voor het mkb. 

Voor wie geldt ESPR? 

De ESPR is van toepassing op een brede groep fysieke producten die binnen de EU op de markt worden gebracht. Denk aan: 

• Textiel, kleding en schoeisel 

• IJzer, staal en aluminium 

• Meubels en matrassen 

• Banden, verf, smeermiddelen, wasmiddelen 

• Elektrische apparaten en batterijen 

Voor deze en andere productgroepen komt een verplicht digitaal productpaspoort, waarin per product inzichtelijk wordt gemaakt welke materialen zijn gebruikt, hoe het product is geproduceerd, hoe lang het meegaat en hoe het kan worden hergebruikt of gerecycled. 

Wat betekent dit voor jouw klant? 

Voor veel ondernemers betekent ESPR een ingrijpende verandering in hun productieproces, informatievoorziening en samenwerking binnen de keten. Fabrikanten en importeurs krijgen te maken met prestatie-eisen én informatie-eisen, die zij moeten verwerken in een verplicht Digitaal Productpaspoort (DPP). Dit vraagt om nieuwe dataprocessen, transparantie richting afnemers en grip op productketens. 

In het DPP moeten onder andere gegevens staan over de levensduur, herkomst van materialen, energie- en waterverbruik, repareerbaarheid en CO₂-uitstoot van het product. Deze informatie helpt niet alleen consumenten bij het maken van duurzame keuzes, maar wordt ook een belangrijke bron voor duurzaamheidsrapportages. 

De prestatie-eisen richten zich op zaken als herbruikbaarheid, repareerbaarheid en het vermijden van schadelijke stoffen die recycling belemmeren. De informatie-eisen schrijven voor dat deze gegevens correct en volledig in het DPP moeten worden vastgelegd. Daarnaast introduceert ESPR een verbod op het vernietigen van onverkochte consumptiegoederen. 

Voorbeeld: Een laptopfabrikant moet straks voor elk model nauwkeurig vastleggen welke materialen zijn gebruikt, wat de verwachte levensduur is, hoe energiezuinig het apparaat is en hoe het na gebruik verwerkt kan worden. De impact op verslaggeving, procesinrichting én compliance wordt intensiever. 

Hieronder zie je de verwachte tijdslijn per productcategorie.  

Bron: https://www.gs1.nl/themas/duurzaamheidswetgeving/espr/ 

Wat betekent dit voor jou als accountant? 

Als accountant ben jij dé sparringpartner voor jouw klant bij strategische, financiële én compliancevraagstukken. De ESPR raakt al deze domeinen: 

• Koppeling met CSRD en VSME: Ondernemingen die onder de CSRD vallen, moeten rapporteren over milieu-impact en circulariteit. De ESPR biedt daarvoor harde data en indicatoren. Ook kleinere bedrijven (VSME) zullen via ketendruk of rapportage-eisen van klanten met ESPR te maken krijgen. 

• Data en systemen: Het bijhouden van informatie voor het digitale productpaspoort vraagt om een robuuste dataketen. Jij kunt adviseren over het inrichten van deze processen en over de koppeling met de financiële administratie. 

• Waarde toevoegen: Door inzicht te geven in risico’s, investeringsvraagstukken en impact op verdienmodellen help je je klant om voorbereid te zijn én kansen te benutten. Denk aan lifecycle costing, impactanalyses of aanpassing van het businessmodel richting circulaire verdienvormen. 

Kortom: ESPR is niet slechts ‘weer een verordening’, maar een strategisch thema dat raakt aan continuïteit, reputatie en financiële keuzes.  

De ESPR betekent een grote stap richting transparante en circulaire productketens. Voor jouw klanten liggen hier uitdagingen, maar ook commerciële kansen. Door nú het gesprek aan te gaan en samen te kijken naar voorbereiding en strategie, verstevig jij je rol als adviseur én als aanjager van duurzame groei. 

Meer weten?

Wil je meer weten over de ESPR, het digitale productpaspoort of de relatie met duurzaamheidsverslaggeving? Bekijk dan de veelgestelde vragen of neem contact met ons op, we denken graag met je mee.