Om regeldruk in de accountancy te voorkomen, is het belangrijk om de wezenlijke bedoeling achter de verschillende wet- en regelgeving goed voor ogen te hebben. Dat maakt de toepassing ervan makkelijker en voorkomt bovendien misverstanden. In ons vorige blog beschreven we al 3 valkuilen bij het risicogericht samenstellen. Het ging hierbij met name over de kennis van de klant en de werkzaamheden in de administratieve fase. Maar uit onze reviews bij verschillende accountantskantoren komen nog meer misverstanden bij het risicogericht samenstellen naar voren. We gaan in dit blog in op mogelijke valkuilen bij de toepassing van materiële en risicoposten en we geven je tips om ze te voorkomen.

Nog eens de bedoeling van risicogericht samenstellen

Risicogericht samenstellen is niet verplicht. Standaard 4410 geeft alleen aan wat je moet doen, niet hoe. De risicogerichte aanpak is een van die manieren om 4410 toe te passen. De bedoeling van de Standaard is om wat je doet en wanneer je wat doet zoveel mogelijk te laten aansluiten op de wensen van de klant. Het kwadrant met materiële en risicoposten wordt echter veelvuldig toegepast in de praktijk, maar niet altijd op de manier zoals het ook bedoeld is. Hieronder zetten we 3 veelvoorkomende valkuilen bij de toepassing van materiële en risicoposten op een rijtje en lichten we toe hoe je die kunt voorkomen.

1. Is het nodig om de materialiteit te berekenen?

Materialiteit is bij risicogericht samenstellen bedoeld om richting te geven aan welke posten materieel zijn en daarmee welke werkzaamheden je voor verschillende posten moet verrichten. In de praktijk zien we vaak dat een materialiteitsberekening wordt gemaakt zonder dat er iets met de uitkomst wordt gedaan. Voegt zo’n berekening dan wel iets toe voor je klant of jouw werkzaamheden? Een kwantitatieve materialiteit is immers niet verplicht bij samenstellen.

Tip: Bereken alleen de materialiteit als je er ook wat mee doet bij je samenstelwerkzaamheden. Doe je dat niet? Laat een berekening dan achterwege.

2. Risicopost = materiële post?

In de praktijk zie je vaak dat het geselecteerde risico gelijk is aan de materiële posten in de jaarrekening. Bijvoorbeeld onderhanden projecten bij een bouwbedrijf en de voorraad bij een groothandel. Maar is dat nu altijd ook echt het risico? Vaak wel, maar zeker niet altijd. Want als je weet dat je klant de totstandkoming van de onderhanden projecten volledig in de grip heeft, welk risico resteert dan? Misschien wel geen. In die situatie kun je je werkzaamheden dan (wellicht) beperken tot de verslaggevingsaspecten. Maar andersom kan ook. Als je klant bijvoorbeeld door een tekort aan personeel niet meer in staat is om alle noodzakelijke IT-aspecten te implementeren, kan dat gevolgen hebben voor posten in de jaarrekening die wellicht niet materieel zijn.

Tip: Ga op basis van je kennis van de klant na welke risico’s er zijn. Dit kunnen ook risico’s zijn op posten in de jaarrekening die qua omvang wellicht niet materieel zijn maar wel qua impact.

3. Mitigeren de samenstelwerkzaamheden het risico?

Bij samenstellen wordt vaak ieder risico ‘opgelost’ door een standaard set van werkzaamheden. Het gaat dan om het verifiëren met basisdocumenten, aansluitingen en verbanden leggen en cijferbeoordeling. Maar zijn deze werkzaamheden wel nodig om het betreffende risico te mitigeren? Nee is hierop geregeld het antwoord. Want als je op basis van de kennis van je klant concludeert dat het risico ziet op bijvoorbeeld de afgrenzing, waarom leg je dan het verband tussen posten in de balans en de winst- en verliesrekening? Juist, met deze werkzaamheden mitigeer je het risico van de afgrenzing niet.

Tip: Concretiseer het risico: betreft het de afgrenzing, de nauwkeurigheid van de door de klant opgeleverde stukken of de waardering? Ga vervolgens na welke werkzaamheden daarbij het beste passen.

In het volgende blog gaan we in op de laatste veelvoorkomende valkuilen bij het risicogericht samenstellen.

Wil je echt risicogericht samenstellen? Let dan op de genoemde tips bij je volgende opdracht. En ga eens na op welke punten je je samenstelproces kan verbeteren!

Meer weten?

Wil je weten welke ‘misverstanden’ jij en je collega’s hanteren bij de risicogerichte aanpak van samenstellingsopdrachten? Neem dan contact met ons op. Bij Kriton werken vaktechneuten samen met vaardigheidsexperts en gedragsdeskundigen. Op die manier lukt het wel om de gewenste veranderingen te realiseren!